Flóra

Bjöllulyng ─ Vaccinium

Skrifað um August 27, 2012, by

Uppruni orðsins vaccinium er óviss. Ef til vill skylt latneska orðinu bacca, ber (varla tengt vacca, kýr). Ættkvíslin bjöllulyng (Vaccinium L.) tilheyrir lyngætt (Ericaceae). Innan hennar eru uppréttir, uppsveigðir, jarðlægir eða skriðulir, oft kræklóttir, runnar og smárunnar með sívalar eða strendar greinar. Blöðin eru stilkstutt, ýmist sí- eða sumargræn, með flatar eða niðurorpnar rendur. Blóm […]


Lesa meira »

Krækilyng ─ Empetrum

Skrifað um August 17, 2012, by

Orðið empetrum er komið úr grísku; en-, í, á og petra, steinn, klettur; það merkir því vex á steini. Fyrrum var ættkvíslin Empetrum talin til krækilyngsættar (Empetraceae) ásamt tveimur ættkvíslum öðrum: Ceratiola og Corema. Nýlegar rannsóknir leiddu í ljós, að réttast er að telja þær til lyngættar (Ericaceae) og til undirættarinnar Ericoideae, þar sem þær […]


Lesa meira »

Beitilyng ─ Calluna vulgaris

Skrifað um August 14, 2012, by

Beitilyng (Calluna vulgaris (L.) Hull) er eina tegundin í ættkvíslinni Calluna Salisb., sem telst til lyngættar (Ericaceae) og tilheyrir þar undirættinni Ericoideae. Calluna er dregið af gríska orðinu kallynein, fegra (kallos), eða fægja, sópa. Nafnið er komið til af því, að beitilyng var haft í sópa. Beitilyng er jarðlægur eða uppsveigður, kræklóttur smárunni. Ætlað er, […]


Lesa meira »

Lyngætt – Ericaceae

Skrifað um August 13, 2012, by

Til lyngættar (Ericaceae) teljast jurtir, smárunnar, runnar og tré með heil, oft leðurkennd, barrlík, sí- eða sumargræn blöð. Blöðin eru stakstæð, gagnstæð eða kransstæð, á stundum í stofnhvirfingu. Blóm eru regluleg (óregluleg hjá Rhododendron), tvíkynja, fjór- eða fimm-deild. Bikar er oft samblaða. Krónan er laus- eða samblaða, oft bjöllulaga en getur verið lítil og ósjáleg. […]


Lesa meira »

Álftalauksætt – Isoëtaceae

Skrifað um August 9, 2012, by

Álftalaukar – Isoëtes L. Nafnið dregið af gríska orðinu isos, samur, eins; og etos, er; sá sem er eins allt árið. Fjölærar vatnaplöntur. Jarðstöngull hnöllóttur, stuttur. Blöð í þéttum stofnhvirfingum með breiðan fót, sem lykur um gróhirzlur; stórgró þroskast í hirzlum í ytri blöðum snemma á vaxtartíma en smágró í hinum innri síðla sumars. Séu blöðin […]


Lesa meira »

Mosajafnaætt – Selaginellaceae

Skrifað um July 23, 2012, by

Mosajafnar – Selaginella P. Beauv. Smækkunarorð af lat. selago, gamalt plöntunafn; e.t.v. af keltnisku sel, syn, heilsusamlegur (við augnsjúkdómum). Um 700 tegundir teljast til kvíslarinnar (1 hér). Gróblöð í ax-leitri skipan á stöngulenda. Gró misstór. Mosajafni – Selaginella selaginoides (L.) P. Beauv. Aðalstöngull stuttur, jarðlægur með uppsveigðar eða uppréttar, kvíslóttar greinar. Uppsveigðir stönglar mislangir; ófrjóir […]


Lesa meira »

Jafnaætt – Lycopodiaceae

Skrifað um July 22, 2012, by

  Lycopsida – Jafnar 1. Vatnajurt. Enginn blaðbær ofanjarðarstöngull ……………. Álftalauksætt (Isoëtaceae) 1. Þurrlendistegund. Blaðbær ofanjarðarstöngull …………………………………………………. 2 2. Blöð hreisturkennd, heilrend eða lítið tennt. Sígrænir, trénaðir stönglar ………………… …………………………………………………………………. Jafnaætt (Lycopodiaceae) Sjá hér að neðan 2 Blöð þorntennt, Stönglar fíngerðir (líkir mosum) … Mosajafnaætt (Selaginellaceae) Jafnaætt – Lycopodiaceae Sígrænir, fjölærir byrkningar (gróplöntur). Stöngull er kvíslgreinóttur, stinnur og trénaður; […]


Lesa meira »

Tvínafnakerfið

Skrifað um July 18, 2012, by

Tilgangur þessara skrifa er að reyna að útrýma leiðum rangskilningi, sem mikið hefur borið á í ritum manna hér á landi hin síðari ár, jafnt í fræðigreinum sem kennslubókum. Sem kunnugt er byggist tvínafnakerfið í flokkunarfræði á því, að sérhver einstaklingur plöntu- og dýraríkis ber ákveðið tegundarnafn, sem er tvö heiti (t.d. Ranunculus acris). Fyrra nafnið er ættkvíslarnafn og […]


Lesa meira »


Leave a Reply

:: Ágúst H. Bjarnason