Mosar

Plagiopus – bólsturmosar

Skrifað um February 1, 2015, by

  Ættkvíslin Plagiopus Brid. (bólsturmosar) telst til Bartramiaceae (strýmosaættar) ásamt þremur öðrum kvíslum hérlendis, Philonotis (hnappmosum), Bartramia (strýmosum) og Conostomum (þófamosum). Aðeins ein tegund tilheyrir ættkvíslinni í heiminum og því dugir lýsing á henni. Ættkvíslarnafnið plagiopus er komið úr grísku, plagios, skásettur, á skakk; viðskeyti –pus, fótaður, komið af pous, fótur. Sennilega kemur nafnið til […]


Lesa meira »

Bartramia – strýmosar

Skrifað um February 1, 2015, by

Ættkvíslin Bartramia Hedw. (strýmosar) telst til Bartramiaceae (strýmosaættar) ásamt þremur öðrum kvíslum hérlendis, Philonotis (hnappmosum), Conostomum (þófamosum) og Plagiopus (bólsturmosum). Rúmlega 70 tegundum hefur verið lýst og af þeim eru 28 almennt viðteknar. Fjórar tegundir vaxa á Norðurlöndum, þar af þrjár á Íslandi.   Greiningarlykill að tegundum innan ættkvíslarinnar Bartramia: 1. Blaðgrunnur hvítleitur og lykur […]


Lesa meira »

Conostomum – þófamosar

Skrifað um February 1, 2015, by

Ættkvíslin Conostomum Sw. ex F. Weber & D. Mohr (þófamosar) telst til Bartramiaceae (strýmosaættar) ásamt þremur öðrum kvíslum hérlendis, Philonotis (hnappmosum), Bartramia (strýmosum) og Plagiopus (bólsturmosum).  Innan kvíslar Conostomum eru sex tegundir. Hér á Norðurlöndum er aðeins ein tegund, C. tetragonum, og því er látið hjá líða að lýsa kvíslinni nánar hér. Ættkvíslarnafnið conostomum, keiluop, […]


Lesa meira »

Philonotis – hnappmosar

Skrifað um January 25, 2015, by

Ættkvíslin Philonotis Brid. (hnappmosar) heyrir til Bartramiaceae (strýmosaætt). Um 170 tegundum hefur verið lýst innan kvíslarinnar en um 60 eru almennt viðurkenndar. Hér á landi vaxa sex tegundir en sjö á Norðurlöndum öllum. Mikill breytileiki er innan kvíslar og getur nafngreing því reynzt harla erfið. Varast skal að skoða ung blöð. Plöntur eru grænar eða […]


Lesa meira »

Bartramiaceae – strýmosaætt

Skrifað um January 25, 2015, by

Innan ættarinnar Bartramiaceae (strýmosaættar) eru fjórar ættkvíslir hérlendis en fimm annars staðar á Norðurlöndum. Þetta eru meðalstórar til stórar plöntur, uppréttar, oftar ógreindar en greindar; á stundum eru greinakransar fyrir neðan karlkynhirzlur ofarlega á stöngli. Blöð eru margvísleg, egglaga til striklaga, ydd eða snubbótt, slétt eða með langfellingar, tennt og ójöðruð. Rif er einfalt, sterklegt, […]


Lesa meira »

Meesia – snoppumosar

Skrifað um January 22, 2015, by

Ættkvíslin Meesia Hedwig, (snoppumosar) telst til Meesiaceae (snoppumosaættar) ásamt ásamt kvíslunum Amblyodon (dropmosum), Leptobryum (nálmosum) og Paludella (rekilmosum). Í kvíslinni eru alls 12 tegundir blaðmosa, fjórar tegundir á Norðurlöndum og af þeim tvær hér á landi. Þetta eru meðalstórar, uppréttar plöntur, 2-10 cm á hæð, dökkgrænar til gulgrænar, vaxa í þúfum í margs konar sólríku votlendi. Blöð eru […]


Lesa meira »

Meesiaceae – snoppumosaætt

Skrifað um January 22, 2015, by

Innan ættarinnar Meesiaceae vaxa fjórar ættkvíslir á Norðurlöndum. Flestar tegundir vaxa í litlum, þéttum þúfum, nema Paludella squarrosa, sem getur myndað stórar breiður. Plöntur eru jafnan ógreindar og uppréttar. Blöð eru egglensu- til mjólensulaga, upprétt, útstæð eða baksveigð. Rif er einfalt og sterklegt; endar neðan við blaðenda.  Gróhirzlur eru perulaga, oftast bognar með langan háls […]


Lesa meira »

Paludella – rekilmosar

Skrifað um January 22, 2015, by

Ættkvíslin Paludella Ehrhardt ex Bridel (rekilmosar) telst til Meesiaceae (snoppumosaættar) ásamt ásamt kvíslunum Amblyodon (dropmosum), Leptobryum (nálmosum) og Meesia (snoppumosum). Í kvíslinni er aðeins ein tegund blaðmosa. Það er því nóg að lýsa tegundinni. Ættkvíslarnafnið paludella er komið úr latínu, ‘palus’ votlendi og ‘-ellus’ er smækkunarviðskeyti. Það er til merkis um, að tegundin vaxi í votlendi. Paludella […]


Lesa meira »

Leptobryum – nálmosar

Skrifað um January 22, 2015, by

Ættkvíslin Leptobryum (nálmosar) telst til Meesiaceae (snoppumosaættar) ásamt kvíslunum Meesia (snoppumosum), Amblyodon (dropmosum) og Paludella (rekilmosum). Að minnsta kosti sex tegundum hefur verið lýst innan kvíslarinnar, en á Norðurlöndum er aðeins ein tegund. Það er því nóg að lýsa henni einni. – Ættkvíslin var áður talin til Bryaceae (hnokkmosaættar). Ættkvíslarnafnið leptobryum merkir magur eða þunnur Bryum; á […]


Lesa meira »

Amblyodon – dropmosar

Skrifað um January 22, 2015, by

Ættkvíslin Amblyodon P. Beauv. (dropmosar) telst til Meesiaceae (snoppumosaættar) ásamt kvíslunum Meesia (snoppumosum), Leptobryum (nálmosum) og Paludella (rekilmosum). Í kvíslinni er aðeins ein tegund blaðmosa. Það er því nóg að lýsa tegundinni. Ættkvíslarnafnið amblyodon merkir sljótenntur; á grísku er amblys, snubbóttur, oddlaus; –odon af odous, tönn. – Sennilega er nafnið tilkomið vegna þess, að ytri kranstennur eru snubbóttar […]


Lesa meira »


Leave a Reply

:: Ágúst H. Bjarnason